Zabytkowy układ urbanistyczny Żor

Miejscowość:
Żory
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Żory, na co wskazuje etymologia tej nazwy, stanęły w miejscu, gdzie pierwsi osadnicy uzyskali ziemię pod uprawę poprzez wypalenie miejscowych lasów. Powstała w ten sposób osada rozwinęła się dzięki położeniu na szlaku handlowym, łączącym Kraków ze Śląskiem. W drugiej połowie XIII wieku Żory awansowały do statusu miasta. Decyzję o jego założeniu podjął w 1272 roku, aktywny na tym polu książę opolsko-raciborski, Władysław.

Układ urbanistyczny

Ukształtowany na przełomie XIII i XIV wieku układ urbanistyczny Żor przetrwał do dziś. Gród otoczono murem, który wraz z fosą przypominał wyglądem wrzeciono (długie na 450 m i szerokie na 300). Na obu jego końcach wymurowano bramy: od strony wschodniej krakowską, od strony zachodniej cieszyńską. Pozostałością po rozebranym na początku XIX wieku murze jest biegnąca po owalu ul. Murarska, z nielicznymi parterowymi domkami, reliktami starej zabudowy oraz kapliczką św. Jana Nepomucena, wybudowaną w miejscu drewnianego kościółka Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, który spłonął w 1807 roku. Natomiast w miejscu dawnych bram postawiono ich pomniejszone rekonstrukcje. Fragmenty ceglanych obwarowań odnajdziemy np. pomiędzy kościołem parafialnym a starym cmentarzem.

Rynek

Centrum miasta Żory stanowił i stanowi prostokątny Rynek. Liczne pożary, trawiące miasto, spowodowały, że jego zabudowa pochodzi głównie z XIX i XX wieku. Na środku znajduje się zabytkowa figura św. Jana Nepomucena. Warto zwrócić uwagę na dwie kamienice znajdujące się w południowej pierzei Rynku: obok siebie stoi tam ratusz i skromny dom rodzinny Otto Sterna, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Na północ od placu Rynku wznosi się kościół parafialny pod wezwaniem św. św. Filipa i Jakuba. Wzniesiony w XV wieku, w stylu gotyckim, w następnych stuleciach był wielokrotnie niszczony i odbudowywany.

Wirtualne wycieczki
Wyświetlenia:  334
Lokalizacja:

Żory
Gmina: Żory
Powiat: Żory


Region turystyczny: 
Kraina Górnej Odry
Lokalizacja: 
W mieście, W centrum miasta
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Zabytkowa zabudowa

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 4.0 (Oddano 1 głosy)
POI
Informacja turystyczna 
Aktywnie 
Dziedzictwo kulturowe 
Przyroda 
Biuro podróży 
Gastronomia 
Nocleg 
Oferta turystyczna 
Rozrywka 
Wypożyczalnia 
Zdrowie i uroda 
Centra kongresowo wystawiennicze 
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Pliki dźwiękowe
Wydarzenia w pobliżu
Rybnik
2026-03-29
12.20 km
Wyjątkowe spotkanie twórcze, podczas którego wspólnie przygotujemy się do nadchodzących Świąt Wielkanocnych. Warsztaty haftu to idealna okazja, aby na chwilę zwolnić bieg dnia, zanurzyć się w świecie rzemiosła i stworzyć unikatowe dekoracje
Rybnik
2026-03-30
12.20 km
Radna Aleksandra Nowara zaprasza do rozmów o Rybniku, co można ulepszyć, z czym macie Państwo problem, a może coś chcielibyście zmienić w naszym mieście?
Rybnik
2026-04-11
12.20 km
Cykl ten skierowany jest do wielbicieli monet, banknotów i innych znaków pieniężnych.
Rybnik
2026-03-26
12.20 km
Zapraszamy dużych i młodych na wyjątkowe warsztaty w halo! Rybnik, czyli warsztaty pt. Serce – biżuteria haftowana kanitelą. Podczas warsztatu uczestnicy wykonają proste, eleganckie serce haftowane kanitelą – metalową, sprężynkową nicią używaną w hafcie jubilerskim. Zajęcia mają charakter spokojnej pracy manualnej i nie wymagają wcześniejszego doświadczenia. Czas trwania: 60 minut Koszt: 35 PLN. Warsztaty pioprowadzi Viktoria Yerkovich. Pochodzi z Białorusi, jest artystką wizualną, edukatorką sztuki oraz wykładowczynią akademicką z wieloletnim doświadczeniem dydaktycznym i artystycznym. Prowadziła zajęcia z zakresu sztuk wizualnych, projektowania oraz edukacji artystycznej na poziomie akademickim. Posiada wykształcenie wyższe artystyczne.
Rybnik
2026-03-27
12.20 km
Serdecznie zapraszamy na wykład dr. Dariusza Węgrzyna. Przedmiotem wykładu będzie „Tragedia Górnośląska”. Na wykładzie dowiemy się o okolicznościach wkroczenia Armii Czerwonej na teren Rybnika i okolic. Szczególna uwaga zostanie skierowana nie na działania militarne, lecz na kwestie stosunku czerwonoarmistów do ludności miejscowej. Omówiona zostanie szczegółowo największa zbrodnia na ludności cywilnej w tym rejonie – mord w Rogowie. Wspomniane zostaną też demontaże infrastruktury przemysłowej, oraz w szerszym wymiarze sprawa wywózki cywilów do pracy przymusowej w ZSRR (statystyka, lokalizacja obozów).
Pogoda
Katowice
Zakwaterowanie w pobliżu
Żory
0.30 km
Pawłowice
1.27 km
Żory
1.27 km
Gastronomia w pobliżu
Żory
0.13 km
Żory
0.21 km
Żory
0.54 km
Żory
0.56 km