Kamieniołom Jasieniowa

Kamieniołom Jasieniowa, fot. UG Goleszów

Kamieniołom Jasieniowa, fot. UG Goleszów

Kamieniołom Jasieniowa, fot. UG Goleszów

Wapienie cieszyńskie należą do skał osadowych zbudowanych z naprzemianległych ławic wapieni oraz łupków marglistych, utworzonych na pograniczu jury i kredy, w środowisku morskim. W ich składzie występują mikroskamieniałości (m.in. otwornic, radiolarii, kokkolitów), wyróżniają się również m.in. obecnością żyłek lub żył białego krystalicznego kalcytu. Wapienie cieszyńskie były tu eksploatowane od XVII w., a służyły do celów budowlanych (m.in. dróg, nasypów kolejowych) oraz jako surowiec do produkcji wapna i cementu. Po zakończonej eksploatacji pozostało tu wiele wyrobisk, a zlokalizowane są na północnym i wschodnim stoku wzniesienia. Najpełniejszy profil skał węglanowych formacji eksponowany jest w największym z wyrobisk oraz w przekopie drogi prowadzącej do niego.

Wśród wyrobisk „Jasieniowej Góry” na wyróżnienie zasługuje tzw. „Stara Marglownia” – obecnie misa zbiornika „Ton” o powierzchni około 2 ha (nazwa akwenu pochodzi o niemieckiego określenia „ton-erde”, z którym łączony jest surowiec do produkcji cementu, czyli margiel). Obecnie służy ono potrzebom wędkarzy i turystom. Ciekawe jest także wyrobisko okresowo wypełnione wodą i nazywane jeziorkiem lub stawem „Pod Księżycem”. W obrębie jednej ze ścian wyrobiska „Pod Księżycem” znajduje się fragment starej budowli hydrotechnicznej do regulowania przepływu wody, która gromadzi się w nim głównie wiosną, spływając z okolicznych zboczy i tworząc idealne siedlisko dla populacji traszki górskiej Triturus alpestris. Interesującym obiektem w pobliżu wychodni skalnej jest niewielkie schronisko skalne (około 3 m długości) nazywane „Schronem w Jasieniowej”.

Zbiornik Ton, fot. CDPGŚ

Oprócz walorów geologicznych, na uwagę zasługuje świat roślinny i zwierzęcy obiektu. Wyrobiska na Jasieniowej, jako pozostałość po dawnej eksploatacji surowców skalnych, stanowią przykład siedlisk pochodzenia antropogenicznego, bardzo ważnych dla zachowania bioróżnorodności na poziomie lokalnym, a nawet regionalnym. Występuje tu szereg rzadkich i chronionych oraz ustępujących gatunków grzybów, roślin i zwierząt. Do szczególnie cennych roślin należą m.in.: buławnik mieczolistny Cephalanthera longifolia, storczyk męski Orchis mascula, kruszczyk rdzawoczerwony Epipactis atrorubens, podkolan biały Platanthera bifolia, podejźrzon księżycowaty Botrychium lunaria, goryczuszka orzęsiona Gentianella ciliata, goryczka krzyżowa Gentiana cruciata, Dawne kamieniołomy są także miejscem występowania rzadkich na Pogórzu Cieszyńskim zbiorowisk roślinnych, jakimi są np. buczyna storczykowa oraz ciepłolubne murawy.

Ze względu na opisywane walory w 2009 roku na stoku Jasieniowej utworzono stanowisko dokumentacyjne.

Wąwóz Ajsznyt, fot. CDPGŚ

Trasa spacerowa po Kamieniołomie Jasieniowa

Trasa spacerowa po Kamieniołomie Jasieniowa, prezentującego stanowisko reprezentatywne dla wapieni cieszyńskich – najstarszych i unikalnych litologicznie (węglanowych) osadów fliszowych Karpat Zewnętrznych, których występowanie ograniczone jest jedynie do zachodniej, brzeżnej części Karpat Zewnętrznych.

więcej >>